De geschiedenis van de Essche Molen:
Op oude ansichtkaarten heeft Esch nog een molen met wieken aan de dorpstraat. Nu zijn de wieken die eens boven de huisjes van het dorp uitstaken verdwenen, evenals de kap en het balkon. De Tweede Wereldoorlog liet haar sporen ook in Esch achter. De taps toelopende toren doet nu dienst als woonhuis.
De
bouwer en zijn vrouw.
fotos: cjj van brunschot
Op 30 april 1875 kreeg de Schijndelse hoofdonderwijzer H.Fick 'vergunning tot het oprichten van een windgraan- en schorsmolen te Esch'. Voorwaarde was dat de molen 28 meter van de openbare weg zou worden gebouwd.
Fick werd in 1814 in Amsterdam geboren en hoewel hij eigenaar van de molen en het ernaast gebouwde huis was, bleef hij in Schijndel wonen. Het molenaarschap liet hij over aan zijn zoon Hendricus Fick. Deze huwde kort na het in bedrijf nemen van de molen met de bakkersdochter.
BrandIn 1886 brandde de molen en de bijbehorende bergplaats geheel af. Maar werd daarna weer geheel herbouwd. Op 73-jarige leeftijd kwam in 1887 de eigenlijke eigenaar van de molen ook in Esch wonen, hij overleed echter al na drie weken, en zo werd de zoon eigenaar van de molen.
In datzelfde jaar overleed ook de vrouw van Fick junior, moeder van 5 kinderen. Een jaar later hertrouwde Hendricus Fick met de Boxtelse H. Veroude. Uit dit huwelijk werd in 1893 hun zoon Johannes Fick geboren.
Houtzagerij en petroleummotor
In 1905 besloot Fick zijn bedrijf uit te breiden. Hij kreeg van
burgemeester en wethouders toestemming om 'in bestaanden schors- en graanmolen' een
houtzagerij te mogen 'oprichten en in werking te brengen'. Ook kreeg hij in dat jaar
toestemming voor het gebruik van een petroleummotor.
In 1912 overleed Hendricus J. Fick. Ficks weduwe werd de nieuwe eigenaresse van de
molen, samen met haar toen nog minderjarige zoon Johannes. Het bedrijf werd geleid door
zijn halfbroer die in 1918 als molenaar naar Boxtel vertrok. In 1919 trouwde
Johannes Fick met H. Hermus uit Oud-Vossemeer.
Overlast, motoren en protesten
In 1923 kreeg Johannes Fick toestemming de petroleummotor te vervangen
door een ruwolie-motor. De buurt protesteerde ivm brandgevaar. In 1934 werd deze motor
vervangen door een dieselmotor. Ditmaal klaagde de buurt niet alleen vanwege het lawaai
dat ze bij het proefdraaien hadden gehoord, maar ook vanwege het zaagsel dat in de
omliggende tuinen terechtkwam. De overlast werd in 1938 nog erger toen het gemeentebestuur
toestemming gaf tot het in gebruik nemen van een lintzaagmachine. Ook de protesten tegen
het in werking stellen van een elektromotor in 1941 werden door de gemeente ongegrond
verklaard.
foto uit: 'Esch een dorp voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog' De Kleine Meijerij.
Na de oorlog
Na de oorlog verhuisde het gezin Fick naar Mill, waar Johannes een cafe
begon. Alleen zijn oudste zoon Cornelis bleef nog in de Essche molen wonen tot 1952. Ook
hij vertrok toen naar Mill. De molen werd verkocht aan L. Verhoeven. Begin jaren 80 werd
de molen tot woonhuis verbouwd. In 1999 kreeg de molen aan de buitenzijde een flinke
opknapbeurt waardoor de molen de toekomst fris tegemoet kan zien.
Molen in 1946
foto: cjj van brunschot
Bron: serie "Stille getuigen" uit Brabants Dagblad begin jaren 90, herschreven september 2000 redactie essche homepage in samenwerking met Kees van Brunschot. (sept-okt 2000).